Persoonlijke assistent

De verontwaardiging over het feit dat de dagelijkse praktijk niet overeenkomt met een gewenste werkelijkheid is op vele maatschappelijke terreinen waar te nemen en is misschien ook wel van alle tijden. Het lijkt er echter op dat dit verschijnsel zich extra duidelijk voordoet als het om IT toepassingen gaat. Dat heeft naar mijn idee alles te maken met de gouden bergen die ons beloofd zijn aan het begin van deze eeuw. Computers zouden onze dagelijkse problemen oplossen en alles beter en sneller en efficiënter uitvoeren. Na tien jaar begint de veelbelovende IT mantra echter hol te klinken en lijkt toch weer de mens met al zijn tekortkomingen de remmende factor.

Het is aantrekkelijk om na deze constatering beschuldigend te wijzen naar de achtelijke medemens die maar niet wil veranderen. Niet iedereen is bereid om het eigen onvoorwaardelijke geloof in de nieuwe technologie in twijfel te trekken. Natuurlijk is de computer maar een hulpmiddel en zullen we net zoveel aandacht moeten besteden aan de techniek als aan de mensen die ermee moeten werken. Niet door te preken over de wonderen van het hiernamaals maar door het bouwen van realistische en praktische toepassingen die nauw aansluiten bij de dagelijkse praktijk van gewone mensen.

Deze combinatie van vastklampen aan de ideale IT toekomst en irritatie over de behoudende gebruikers is goed vertegenwoordigd in de erfgoedsector. Hij is zichtbaar bij beleidsmakers die klagen over het gebrek aan innovatie bij de grote traditionele instellingen; Hij is te herkennen bij ontwikkelaars die ongeduldig roepen dat musea nu eindelijk eens hun bronnen ruimhartig en goed toegankelijk beschikbaar moeten stellen zodat zij hun geweldige ideeën kunnen realiseren. En hij is aanwezig bij ITers die bij hun directies hameren op het ontwikkelen van een duidelijke visie, blijkbaar in de veronderstelling dat ze met dit mandaat de weerbarstige praktijk op de knieën kunnen dwingen.

Innovatie en visie zijn in deze beschuldigingen vaak lege begrippen die niets zeggen maar waarover iedereen het eens is. Gebrek aan visie is sowieso fout en innovatie is altijd goed. De termen illustreren het geloof in een maakbare toekomst die bovendien goed te voorspellen is. Er moet een daadkrachtige koers worden uitgestippeld waarbij de hardnekkige behouden spoken uit het verleden worden afgeschud. Het is vermakelijk om de toekomstbeschrijvingen te lezen van IT optimisten. Over pakweg 5  jaar is de werkplek van alle gemakken voorzien, doet elk aparaat feilloos wat er van 'm verwacht wordt en is alle informatie moeiteloos beschikbaar. Zoals altijd zeggen dit soort futuristische schetsen niets over de toekomst en alles over de dagdromer zelf. Waarschijnlijk een luie chaoot met een groot verlangen naar een persoonlijke assistent!