De keuken van de buren

Het is soms uitermate heilzaam om een studiedag of conferentie te bezoeken over nieuwe IT ontwikkelingen in een volkomen ander vakgebied. Natuurlijk spelen er simultane ontwikkelingen in verschillende netwerken en een kijkje in de keuken van een ander helpt je je eigen situatie in perspectief te plaatsen en ‘m vooral te relativeren. Een groot deel van de inhoud en de gebruikte voorbeelden gaan weliswaar langs je heen, maar daardoor vallen de begrijpelijke en herkenbare onderdelen extra op.

Op de conferentie Emerging Standards for the Educational Cloud op 16 februari 2011 in Utrecht was de invalshoek educatie. Er is een snel toenemende hoeveelheid digitaal educatief materiaal dat interessant is om te worden hergebruikt. Immers, waarom zou een leraar telkens opnieuw helemaal zelf lessen en examenvragen moeten maken terwijl er tientallen collega’s zijn die hetzelfde doen of al eerder deden? Met de nieuwe technologie moet het toch mogelijk zijn om dit materiaal eenvoudig te vinden, aan te passen en te hergebruiken? En daar beginnen de problemen, want;  Hoe zorg je voor een goede en eenduidige vindbaarheid van materiaal? Hoe zorg je ervoor dat lessen of vragen altijd in de context worden gepresenteerd waarin ze zijn gemaakt? en vooral; Hoe zorg je ervoor dat docenten en bijvoorbeeld educatief medewerkers van musea materiaal aanleveren? Het is interessant om te zien dat bij het oplossen van deze problemen in de educatieve wereld naar hetzelfde middel wordt gegrepen als in vele andere vakgebieden; standaarden maken!

Deze roep om centraal vastgelegde afspraken waarmee uitwisselbaarheid en terugvindbaarheid kunnen worden gegarandeerd is logisch en terecht. De valkuil zit echter in de manier waarop men denkt het doel te bereiken. Ook in de wereld van de educatie is de eerste reflex het volledig in kaart brengen van de problematiek om daaruit een model te destilleren dat alle problemen moet oplossen. Er worden zeer complexe schema’s en structuren ontwikkeld die zich kenmerken door een hoge mate van abstractie en specialisme. De vertaling van deze zeer theoretische modellen in eenvoudige en werkbare toepassingen is vervolgens een haast onoverkomelijk probleem op zich.

Deze vlucht in abstracte modellen en standaarden is heel menselijk en verklaarbaar. Je probeert grip te krijgen op schijnbare chaos en overdaad en gaat regels stellen om het kaf van het koren te scheiden. Zeker als je in je beroep gewend bent de regie te voeren, wil je graag jouw regels en kwaliteitseisen als norm vastleggen. Je kan je echter afvragen of deze benadering erg effectief is in een  werkelijkheid van zeer snel onwikkelende technologie en sociale netwerken. Misschien moet je voor het ontwikkelen van een standaard in de hedendaagse setting bereid zijn om wat controle los te laten en chaotische bijdragen van mindere kwaliteit in je systemen te accepteren. Wellicht  moet je meer vertrouwen in het zelfcorrigerende en -regulerende vermogen van een grote groep eindgebruikers. Maar misschien moet je vooral eerst eens kijken hoe de buren het doen!